← GOAT NOTESPreviewFisiese Wetenskappe/Fisika · Graad 10 · JaaropsommingAFENEksamenhersiening →

Fisika

Graad 10 · Jaaropsomming · KABV-belyn
KABV · Graad 10 · 2022–2026
Fisika Gr 10 · JaaropsommingDatum: BoJoernaal

Fisika vra die natuur 'n presiese vraag. Chemie tel presies wat dit antwoord.The GOAT Notes™

V1 · ~12 punte · 12% van Vraestel 1
KWARTAAL 1 · GOLWE, KLANK EN LIG TRANSVERSALE PULSE EN GOLWE

Wat jy moet kan doen

Kerninhoud · Pulse, amplitude en die medium

Gee ’n gespanne tou een vinnige skud en ’n puls beweeg daarlangs. Elke stukkie tou beweeg net op en weer af, loodreg op die rigting van beweging: die puls is transversaal. Net die versteuring en sy energie beweeg verder.

⚡ MOET MEMORISEER Puls: ’n enkele versteuring in ’n medium.
Transversale puls: ’n puls waarin die deeltjies van die medium loodreg op die rigting van voortplanting van die puls beweeg.
Amplitude: die maksimum verplasing van ’n deeltjie vanaf sy rusposisie (ewewigsposisie).

Kerninhoud · Superposisie: konstruktiewe en destruktiewe interferensie

Wanneer twee pulse op dieselfde tyd dieselfde ruimte beslaan, word hul verplasings opgetel: op is positief, af is negatief. Daarna gaan elkeen onveranderd in sy oorspronklike rigting voort. Dit kan met ’n spiraalveer (Slinky) of ’n golftenk gewys word.

⚡ MOET MEMORISEER Superposisiebeginsel: die optelling van die versteurings van twee pulse wat dieselfde ruimte op dieselfde tyd beslaan.
Konstruktiewe interferensie: die verskynsel waar die kruin van een puls met die kruin van ’n ander puls oorvleuel om ’n puls met ’n groter amplitude te lewer.
Destruktiewe interferensie: die verskynsel waar die kruin van een puls met die trog van ’n ander puls oorvleuel, wat ’n puls met ’n kleiner amplitude tot gevolg het.
Puls P (4 cm, opwaarts) en puls Q (3 cm) beweeg op ’n spiraalveer (Slinky) na mekaar toe. Bepaal die amplitude van die resulterende puls wanneer hulle heeltemal oorvleuel as Q (a) opwaarts en (b) omgekeer is. (4)
  • (a) ✓: Kruin ontmoet kruin: konstruktiewe interferensie. Resultante = (+4) + (+3)
  • (a) ✓: = 7 cm, opwaarts
  • (b) ✓: Kruin ontmoet trog: destruktiewe interferensie. Resultante = (+4) + (−3)
  • (b) ✓: = 1 cm, opwaarts, die rigting van die groter puls

Gee grootte en rigting. Twee gelyke pulse, een omgekeer, hef mekaar vir daardie oomblik heeltemal op.

⚠️ GEWONE FOUT Die pulse bons nie van mekaar af nie en vernietig mekaar nie. As jy hulle teken nadat hulle ontmoet het, behou elkeen sy oorspronklike vorm en amplitude en sy oorspronklike rigting. Net die raam waarin hulle oorvleuel, wys die resultante.
🔥 GEREELD GETOETS Die keusevraag oor die resulterende puls: twee pulse nader mekaar; watter diagram wys hulle by volle oorvleueling? Tel die hoogtes met hul tekens op, en verwerp enige opsie waarin ’n puls verander het nadat dit verbygegaan het.

Kerninhoud · Transversale golwe: golflengte, kruin, trog en fase

’n Transversale golf is ’n reeks pulse. Punte wat in fase is, het dieselfde verplasing en bewegingsrigting en is ’n heelgetal golflengtes uitmekaar: A en C in Figuur 4. A en B is uit fase.

⚡ MOET MEMORISEER Transversale golf: ’n opeenvolging van transversale pulse.
Golflengte (λ): die afstand tussen twee opeenvolgende punte in fase.
Kruin: die hoogste punt op ’n golf. Trog: die laagste punt op ’n golf.
⚠️ GEWONE FOUT Amplitude is van die rusposisie tot by die kruin. Van kruin tot trog is twee keer die amplitude: 10 cm op Figuur 4, en as jy dit neerskryf, verloor jy die punt.

Kerninhoud · Frekwensie, periode en golfspoed: v = fλ

Frekwensie is die aantal golwe per sekonde (Hz); die periode is die tyd vir een golf, dus f = 1/T. In een periode vorder ’n golf een golflengte, dus v = fλ. Die medium bepaal v: verhoog f en λ word korter.

⚡ MOET MEMORISEER Frekwensie: die aantal golfpulse per sekonde.
Periode: die tyd wat dit neem vir een volledige golfpuls.
Golfspoed: die afstand wat ’n punt op ’n golf per eenheidstyd aflê.
⚖️ WETTE / RAAMWERKE Datablad: v = fλ en T = 1/f, met v in m·s−1, f in Hz, λ in m en T in s.

Kerninhoud · Golfdiagramme lees en uitgewerkte berekeninge

Figuur 4 en Figuur 5 beskryf dieselfde golf. (a) Skryf die amplitude in meter neer. (b) Skryf die golflengte neer. (c) Noem ’n punt wat in fase met A is. (d) Bereken die frekwensie. (e) Bereken die spoed van die golf. (9)
  • (a) ✓: 5 cm = 0,05 m, van die rusposisie tot by die kruin
  • (b) ✓: λ = 3 m, kruin A tot kruin C op Figuur 4
  • (c) ✓: C, een hele golflengte van A af
  • (d) ✓ formule: f = 1/T
  • (d) ✓ substitusie: = 1/0,2 (T = 0,2 s, kruin tot kruin op Figuur 5)
  • (d) ✓ antwoord: = 5 Hz
  • (e) ✓ formule: v = fλ
  • (e) ✓ substitusie: = (5)(3)
  • (e) ✓ antwoord: = 15 m·s−1

Lees λ van die posisiegrafiek af en T van die tydgrafiek, nooit andersom nie. Formule en substitusie verdien twee van die drie punte selfs al glip die rekenwerk, en ’n verkeerde f uit (d), korrek gebruik, verdien steeds volpunte in (e).

’n Leerder stuur 12 volledige golwe in 4 s langs ’n tou. Die afstand tussen ’n kruin en die volgende trog is 0,35 m. Bereken (a) die periode en (b) die spoed van die golwe. (6)
  • Stap 1: f = 12 golwe ÷ 4 s = 3 Hz
  • (a) ✓ formule: T = 1/f
  • (a) ✓ substitusie: = 1/3
  • (a) ✓ antwoord: = 0,33 s
  • Stap 2: Kruin tot die volgende trog is ’n halwe golflengte: λ = 2 × 0,35 = 0,70 m
  • (b) ✓ formule: v = fλ
  • (b) ✓ substitusie: = (3)(0,70)
  • (b) ✓ antwoord: = 2,10 m·s−1

Die strik is die 0,35 m. As jy dit as λ substitueer, kry jy 1,05 m·s−1 en verloor jy die substitusie- en antwoordpunte; die formulepunt bly staan.

⚠️ GEWONE FOUT Eenhede en afronding dra punte. ’n Finale antwoord sonder eenheid, of met die verkeerde een, verloor die antwoordpunt. Rond af tot minstens twee desimale plekke: 0,33 s, nie 0,3 s nie.
Golwe met ’n frekwensie van 2,5 Hz beweeg teen 1,5 m·s−1 langs ’n veer. Bereken die golflengte. (3)
  • ✓ formule: v = fλ
  • ✓ substitusie: 1,5 = (2,5)λ
  • ✓ antwoord: λ = 0,60 m

Skryf eers die formule van die datablad neer en maak dan λ die onderwerp. As jy by λ = v/f begin, verdien dit ook die formulepunt.

🧠 AKTIEWE HERROEPING

Watter stelling definieer ’n transversale puls korrek?

Watter stelling definieer die amplitude van ’n golf of puls korrek?

Watter stelling beskryf die golflengte (λ) van ’n transversale golf?

Watter grootheid word gedefinieer as die tyd wat een volledige golfpuls neem om by ’n punt verby te gaan?

Watter stelling beskryf konstruktiewe interferensie van twee pulse korrek?

’n Lint is aan die middel van ’n lang tou vasgemaak. ’n Transversale puls beweeg van links na regs langs die tou. Hoe beweeg die lint terwyl die puls verbygaan?

By ’n rugbywedstryd staan die toeskouers om die beurt op en sit weer, sodat ’n “golf” om die stadion beweeg. Watter stelling beskryf dit korrek?

’n Transversale puls beweeg van die een kant van ’n spiraalveer (Slinky) na die ander. Wat word van die een kant na die ander gedra?

Nadat ’n transversale puls by ’n punt op ’n gespanne tou verbygegaan het, waar is die deeltjies van die tou by daardie punt?

Watter handeling met ’n gespanne spiraalveer (Slinky) lewer ’n transversale puls?

Twee opwaartse pulse beweeg na mekaar toe op ’n tou. Watter stelling is korrek terwyl hulle oorvleuel?

’n Tou dra ’n opwaartse puls en ’n omgekeerde puls na mekaar toe. Watter stelling is korrek terwyl hulle oorvleuel?

Twee pulse het deur mekaar gegaan op ’n tou en is nou weer uitmekaar. Watter stelling beskryf elke puls?

Twee gelyke pulse, een opwaarts en een omgekeer, oorvleuel en die tou lyk vir ’n oomblik plat. Watter stelling is korrek?

Pulse P en Q ontmoet mekaar op ’n tou. Wat is, volgens die superposisiebeginsel, die verplasing van die tou by die oorvleueling?

Op ’n spiraalveer (Slinky) het puls P ’n amplitude van 6 cm en is opwaarts. Puls Q het ’n amplitude van 2,5 cm en is omgekeer. Wat is die resulterende puls wanneer hulle heeltemal oorvleuel?

’n Leerder aan elke einde van ’n springtou stuur ’n puls langs die tou. Die een puls is 4 cm hoog en die ander 1,5 cm hoog, en albei is opwaarts. Wat is die resultante by volledige oorvleueling?

Twee afwaartse pulse op ’n gespanne veer beweeg na mekaar toe. Die een het ’n amplitude van 3 cm en die ander 4,5 cm. Wat is die resultante by volledige oorvleueling?

’n Puls met ’n amplitude van 5 cm, opwaarts, en ’n omgekeerde puls met ’n amplitude van 8 cm nader mekaar langs ’n stuk rubberslang. Wat is die resultante by volledige oorvleueling?

Twee gelyke pulse met ’n amplitude van 2,8 cm, een opwaarts en een omgekeer, beweeg na mekaar toe langs ’n wasgoedlyn. Wat is die amplitude van die resultante op die oomblik van volledige oorvleueling?

’n Golf op ’n tou het ’n periode van 0,25 s en ’n golflengte van 0,60 m. Wat is die spoed van die golf?

Presies 15 golwe gaan in 6 s by ’n merker op ’n veer verby. Die afstand van ’n kruin tot die volgende trog is 0,20 m. Wat is die spoed van die golwe?

’n Golf met ’n frekwensie van 4,5 Hz beweeg teen 3,6 m·s−1 langs ’n koord. Wat is die golflengte van die golf?

Golwe beweeg teen 2,0 m·s−1 langs ’n veer en het ’n golflengte van 0,50 m. Wat is die periode van die golwe?

’n Verplasing-tydgrafiek toon dat een volledige op-en-af-beweging van ’n deeltjie 0,40 s neem. ’n Verplasing-posisiegrafiek van dieselfde golf toon ’n golflengte van 1,2 m. Wat is die spoed van die golf?

Op ’n tou het ’n golf van 2 Hz ’n golflengte van 0,50 m, dus beweeg dit teen 1,0 m·s−1. Thato verdubbel die frekwensie na 4 Hz op dieselfde tou en sê: “Die golwe beweeg nou teen 2,0 m·s−1.” Watter evaluering is korrek?

Lindiwe meet 0,40 m van ’n kruin tot die volgende trog. Sy skryf λ = 0,40 m en kry, met f = 2,5 Hz, v = 1,0 m·s−1. Watter evaluering van haar werk is korrek?

’n Verplasing-posisiegrafiek toon ’n kruin by +4 cm en ’n trog by −4 cm. Mandla skryf: “Amplitude = 8 cm.” Watter evaluering is korrek?

’n Onderwyser sê: “Wanneer twee gelyke pulse, een opwaarts en een omgekeer, oorvleuel, word die tou plat, dus word die energie van die pulse vernietig.” Watter evaluering van die stelling is korrek?

’n Verplasing-tydgrafiek toon ’n periode T = 0,25 s en ’n verplasing-posisiegrafiek toon λ = 3,0 m. Zinhle skryf: “f = T = 0,25 Hz, dus v = fλ = (0,25)(3,0) = 0,75 m·s−1.” Watter evaluering is korrek?

’n Lint is aan die middel van ’n gespanne spiraalveer (Slinky) vasgemaak en ’n transversale puls word van een einde af langs die veer gestuur. Definieer ’n transversale puls en beskryf hoe die lint beweeg terwyl die puls verbygaan.

Tumi skud een einde van ’n lang springtou en maak presies 20 volledige golwe in 8 s. Die afstand van ’n kruin tot die volgende trog is 0,18 m. Bereken (a) die periode van die golwe en (b) die spoed van die golwe.

Puls P (amplitude 5 cm, opwaarts) en puls Q (amplitude 3 cm, omgekeer) beweeg na mekaar toe langs ’n tou. (a) Noem die tipe interferensie wanneer hulle oorvleuel en gee ’n rede. (b) Bepaal die amplitude en rigting van die resulterende puls by volledige oorvleueling. (c) Beskryf elke puls nadat hulle deur mekaar beweeg het.

Verduidelik aan ’n Graad 8-leerder waarom ’n Meksikaanse golf heeltemal om ’n stadion kan beweeg al verlaat niemand sy sitplek nie.

Verduidelik aan ’n Graad 8-leerder wat gebeur wanneer twee pulse op ’n tou ontmoet, en hoekom die tou vir ’n oomblik plat kan lyk al is albei pulse nog daar.

Verduidelik aan ’n Graad 8-leerder hoe om uit te werk hoe vinnig ’n golf op ’n tou beweeg, en hoekom dit die golwe korter maar nie vinniger maak as jy die tou vinniger skud nie.

EEN-MINUUT OPSOMMING ’n Puls is ’n enkele versteuring; in ’n transversale puls beweeg die deeltjies loodreg op die rigting van voortplanting. Pulse wat ontmoet, word met hul tekens opgetel en beweeg dan onveranderd verder. Lees λ van ’n posisiegrafiek af en T van ’n tydgrafiek, en gebruik dan f = 1/T en v = fλ, met ’n eenheid.
IN DIE EKSAMEN
  • Vraestel 1, ongeveer 12 punte: ’n keusevraag in Vraag 1 en een gestruktureerde vraag oor ’n golfdiagram.
  • Eers ’n definisie van 2 punte, dan aflesings: amplitude, golflengte, punte in fase.
  • Dan f = 1/T en v = fλ: formule, substitusie, antwoord met eenheid.
  • Hierna gebruik klank dieselfde v = fλ.
🔒 KLANK
🔒 EM-STRALING
🔒 MAGNETISME
🔒 ELEKTROSTATIKA
🔒 STROOMBANE
🔒 VEKTORE
🔒

8 onderwerpe nog gesluit

Dit is 'n gratis voorsmakie van Onderwerp 1. Die volle gids het elke onderwerp, die selfmerk-vasvrae, oefeneksamens, beplanner, joernaal en welstand-hulpmiddels.

Ontsluit die volle gids op WhatsAppSien pryse
Daaglikse
Joernaal
Datum
SMDWDVS
Ek word die beste weergawe van myself
Dinge wat ek vandag reggekry het
1
2
3
Ek is dankbaar vir
Iets wat my vandag geinspireer het
Vandag het ek gevoel
Daaglikse affirmasies
Wat kan ek doen om môre beter te maak
Gestoor!

Jou gejoernaalde dae

    Jou joernaal word net op hierdie toestel en blaaier gestoor (dit sinkroniseer nie oor toestelle nie en gaan verlore as jy blaaier-data uitvee). Gebruik "Voer uit" om 'n kopie te hou.

    Voel die druk? Haal 'n bietjie asem.

    Eksamenstres is heeltemal normaal. Hier is 'n paar dinge wat werk. Niks hiervan vervang 'n dokter of 'n vertroude grootmens nie.

    Haal in

    Boks-asemhaling: 4 tel in, 4 hou, 4 uit, 4 hou. Doen dit vier keer.

    Angs

    • Gronding: noem 5 dinge wat jy sien, 4 wat jy hoor, 3 wat jy kan aanraak.
    • Eksamenoggend: eet, drink water, kom vroeg, vermy laaste-minuut proppery.
    • Herraam "ek gaan misluk" na "ek het voorberei, ek doen my beste".

    Konsentrasie

    • Werk in blokke van 25 minute, dan 5 minute rus (Pomodoro).
    • Sit die foon in 'n ander kamer terwyl jy studeer.
    • Een taak op 'n slag. Multitasking kos meer as wat dit spaar.

    Slaap

    • Deurnag prop werk nie: slaap is wanneer die brein geheue vasle.
    • Geen skerm 30 minute voor slaaptyd nie.
    • Dieselfde slaaptyd elke nag hou die brein skerp.

    Studeergewoontes

    • Aktiewe herroeping (toets jouself) klop passiewe herlees ver.
    • Versprei studie oor dae; moenie alles op een dag prop nie.
    • Oefen ou vraestelle onder tyd. Dit is presies hoe hierdie notas gebou is.
    As dit te veel raak, praat met 'n ouer, onderwyser of 'n vertroude grootmens. Jy hoef dit nie alleen te dra nie. SADAG (gratis, 24 uur): 0800 567 567, of SMS 31393.
    Gebruik die daaglikse joernaal om jou kop skoon te maak →

    Bou jou eie hersieningsplan

    Kyk eers na die voorbeeld hieronder, maak dan jou eie een. Merk elke onderwerp af soos jy dit klaarmaak.

    Voorbeeld (reeds ingevul)

    DatumVakOnderwerpKlaar
    Ma 8 JulFisikaJou swakste onderwerp, notas + opsomming✓
    Di 9 JulFisikaVolgende onderwerp + 10 oefenvrae✓
    Wo 10 JulFisika'n Volledige vraestel onder tyd–
    Do 11 JulFisikaMerk die vraestel, hersien swak plekke–

    Jou plan

    DatumVakOnderwerpKlaar
    Gestoor!

    Jou plan word net op hierdie toestel gestoor. Gebruik "Voer plan uit" om 'n kopie te hou.

    Elke formule wat jy reg invul en elke eenheid wat jy skryf, is 'n punt wat jy reeds in die sak het. Gaan haal hulle.