Geskiedenis

Bron A (vir hierdie gids geskryf) is die distriksingenieur se verslag van 1888, geskryf toe die brug oopgegaan het. Watter stelling oor die verslag is korrek?

’n Gewese arbeider se herinneringe aan die brug is in 1921 neergeskryf, 33 jaar nadat dit oopgegaan het. Hoe moet ’n historikus hierdie bron hanteer?

’n Moderne handboek verduidelik hoe die brug handel verander het, met die ingenieur se verslag en die drifopsigter se telling as bronne. Hoe word die handboek die beste beskryf?

’n Gedenkplaat wat in 1988 by die brug onthul is, noem net die ingenieur. Wat moet ’n historikus daarmee doen?

Bron D is die drifopsigter se jaarlikse telling van wa’s, gepubliseer in 1891. Watter stelling oor die bron is korrek?

Bron C (vir hierdie gids geteken): die reuse-tolhekwagter hou ’n sak gemerk £. Waarvoor staan die sak?

Bron C (vir hierdie gids geteken): die tolhekwagter is baie groter as die wa geteken. Wat doen die spotprenttekenaar?

Bron C (vir hierdie gids geteken): die onderskrif lui “Die Brug wat Homself Betaal”. Hoe moet ’n historikus dit lees?

Watter stel vrae maak Bron B, die foto, vir ’n historikus die beste oop?

’n Leerder skryf: “Bron B wys presies wat by die opening gebeur het.” Hoekom sou dit die punt verloor?

Bron A (vir hierdie gids geskryf): “Die brug het op 14 Maart oopgegaan, veertien dae vroeër.”
Subvraag: Haal EEN frase uit Bron A aan wat wys dat die brug vroeg klaar was. (1 × 1) (1) Wat moet jy skryf?

Bron A (vir hierdie gids geskryf): “Ek het deurgaans plaaslike manne in diens geneem, en hul gewillige arbeid het die koste onder die raming gehou. Die tol … sal … die Regering se uitgawe binne vyf jaar terugbetaal.”
Subvraag: Noem TWEE groepe mense wat in Bron A genoem word. (2 × 1) (2) Hoe word dit nagesien?

Bron A (vir hierdie gids geskryf): “Die tol … sal … die Regering se uitgawe binne vyf jaar terugbetaal.”
Subvraag: Verduidelik, met behulp van Bron A en jou eie kennis, waarom ’n regering ’n brug sou bou. (1 × 2) (2) Wat verdien albei punte?

Bron C (vir hierdie gids geteken) is ’n spotprent met ’n reuse-tolhekwagter, ’n piepklein wa en ’n sak gemerk £.
Subvraag: Verduidelik die boodskappe wat Bron C oordra. (2 × 2) (4) Wat is die beste plan?

Bron D (vir hierdie gids geskryf), wa’s wat elke jaar by Kloofdrif oorgesteek het: 1885 410; 1886 425; 1887 440; 1888 610; 1889 905; 1890 1 020.
Subvraag: Lys DRIE jare waarin meer as 600 wa’s oorgesteek het. (3 × 1) (3) Hoe moet jy antwoord?

Bron C (vir hierdie gids geteken) is ’n spotprent uit die Kloofdrif Courant, ’n koerant wat die tol teengestaan het.
’n Leerder skryf: “Bron C is bevooroordeel, so dit is nutteloos vir ’n historikus.” Watter regstelling is die beste?

Bron A (vir hierdie gids geskryf) is die distriksingenieur se verslag aan die Koloniale Sekretaris, 1888, oor die brug wat hy gebou het.
Watter beperking van Bron A kom van wie dit gemaak het?

Bron D (vir hierdie gids geskryf), die drifopsigter se telling van wa’s, gepubliseer 1891: 440 het in 1887 oorgesteek en 905 in 1889.
’n Historikus ondersoek hoe die brug handel verander het. Watter oordeel oor Bron D is die beste?

Bron A (vir hierdie gids geskryf) is die distriksingenieur se verslag, 1888, wat presiese datums en koste gee.
’n Leerder skryf: “Bron A is betroubaar omdat dit presiese datums en koste gee, so dit klink waar.” Wat is verkeerd hiermee?

Wat is die beste beperking van die memoires van 1921 wat deur ’n gewese arbeider geskryf is?

Watter subvraag oor Bron D is Vlak 1?

Watter subvraag oor Bron A is Vlak 3?

Vlakke word 40 / 40 / 20 gestel. In ’n brongebaseerde vraag van 50 punte, ongeveer hoeveel punte is op Vlak 2?

’n Subvraag lui: Verduidelik hoe Bron D Bron A ondersteun. (1 × 2) Watter vlak is dit?

’n Leerder verdien elke Vlak 1- en Vlak 2-punt in ’n brongebaseerde vraag van 50 punte, maar slaan al die Vlak 3-items oor. Ongeveer hoeveel punte kan sy hoogstens verdien?

Opstelvraag: “Tot watter mate het die brug handel oor Kloofdrif verander?” Watter openingssin stel ’n argumentlyn?

Opstelvraag: “Die gedenkplaat van 1988 vertel die hele storie van die brug.” Stem jy saam? Watter openingssin stel ’n argumentlyn?

Opstelvraag: “Plaaslike arbeiders het min uit die Kloofdrif-brug getrek.” Tot watter mate stem jy saam? Watter openingssin stel ’n argumentlyn?

Opstelvraag: “Verkeer by die drif het hoofsaaklik gegroei omdat die brug gebou is.” Stem jy saam? Watter openingssin stel ’n argumentlyn?

Opstelvraag: “Tot watter mate was die brug ’n sukses vir die Regering?” Watter openingssin stel ’n argumentlyn?

Bron B (vir hierdie gids geteken) is ’n foto wat vir die Departement van Openbare Werke by die opening van die brug in 1888 geneem is. Vyf amptenare is in ’n ry in die middel van die prent gepos, en twee werkers staan klein en eenkant aan die rand.
Verduidelik die boodskappe wat Bron B oordra. (2 × 2) (4)

1. Inhoud: boodskap 1, die besonderheid: vyf amptenare is in ’n ry in die middel van die prent gepos’n Boodskap begin by iets waarna jy op die foto kan wys: wie waar staan.
2. Gekoppelde paar: boodskap 1, wat dit wys: die foto gaan oor die amptenare en die opening was hul prestasieDie besonderheid alleen beskryf net. Die punt is vir wat die poseer wys: wie se dag die foto vaslê.
3. Inhoud: boodskap 2, die besonderheid: twee werkers staan klein en eenkant aan die randDie tweede boodskap het sy eie besonderheid nodig: die werkers is klein en aan die rand.
4. Gekoppelde paar: boodskap 2, wat dit wys: die mense wat die brug gebou het, was nie die onderwerp van die foto nieDie werkers het dit gebou, maar die foto gaan nie oor hulle nie. Daardie gaping is wat die plasing wys.

Boodskap 1: vyf amptenare is in ’n ry in die middel van die foto gepos, wat wys dat die foto oor hulle gaan en dat die opening hul prestasie was. Boodskap 2: twee werkers staan klein en eenkant aan die rand, wat wys dat die mense wat die brug gebou het, nie die onderwerp van die foto was nie.

Bron A (vir hierdie gids geskryf): die distriksingenieur se verslag aan die Koloniale Sekretaris, 1888: “… Die tol wat by die noordelike punt gehef word, sal na my oordeel die Regering se uitgawe binne vyf jaar terugbetaal.” Bron C (vir hierdie gids geteken): ’n spotprent uit die Kloofdrif Courant, 1888, wat ’n reuse-tolhekwagter met ’n sak gemerk £ langs ’n piepklein wa wys, onder die onderskrif “Die Brug wat Homself Betaal”.
(a) Verduidelik hoe Bron C met Bron A kontrasteer. (1 × 2)
(b) Hoekom dink jy gee die twee bronne verskillende sienings van die tol? (1 × 2) (4)

1. Inhoud: ’n besonderheid uit Bron A: die tol sal die Regering se uitgawe binne vyf jaar terugbetaalNoem Bron A en gee sy besonderheid. As jy net sê die twee bronne verskil, verdien dit niks nie.
2. Gekoppelde paar: ’n besonderheid uit Bron C met die teenstelling: die tol is geld wat van reisigers afgeneem word, nie ’n regverdige terugbetaling nieDie punt is vir die skakel: A behandel die tol as ’n manier om die koste terug te betaal, terwyl C wys hoe dit geld van reisigers afneem.
3. Inhoud: hoekom die sienings verskil: die ingenieur het aan die Regering geskryf om te wys sy geld is wel besteeWeergawes verskil volgens skrywer, doel en gehoor. Noem die ingenieur se doel en aan wie hy geskryf het.
4. Inhoud: hoekom die sienings verskil: die Courant het die tol teengestaan en Bron C geteken om lesers te oortuigGee die ander kant van die patroon: ’n koerant teen die tol, wat teken om sy lesers te oortuig.

Bron A sê die tol sal die Regering se uitgawe binne vyf jaar terugbetaal, maar Bron C kontrasteer hiermee: dit wys ’n reuse-tolhekwagter wat geld van klein wa’s af neem, so die tol lyk onregverdig vir reisigers. Die sienings verskil omdat die ingenieur aan die Regering geskryf het en wou wys dat sy geld wel bestee is, terwyl die Kloofdrif Courant die tol teengestaan het en Bron C geteken het om sy lesers te oortuig dat die tol sleg was.

Bron A (vir hierdie gids geskryf): die distriksingenieur se verslag aan die Koloniale Sekretaris, 1888: “… Die tol wat by die noordelike punt gehef word, sal na my oordeel die Regering se uitgawe binne vyf jaar terugbetaal.” Bron C (vir hierdie gids geteken): ’n spotprent uit die Kloofdrif Courant, 1888, wat ’n reuse-tolhekwagter met ’n sak gemerk £ langs ’n piepklein wa wys, onder die onderskrif “Die Brug wat Homself Betaal”. Bron D (vir hierdie gids geskryf): die drifopsigter se telling, gepubliseer 1891: 440 wa’s het in 1887 oorgesteek en 905 in 1889.
Skryf, met hierdie bronne en jou eie kennis, ’n paragraaf van ongeveer SES reëls (ongeveer 60 woorde) oor: Tot watter mate het reisigers by die Kloofdrif-brug baat gevind? (6)

1. Inhoud: die Punt: ’n standpunt oor “tot watter mate” (tot ’n groot, beperkte of sekere mate)’n Paragraaf oor “tot watter mate” sonder ’n standpunt verdien geen punte nie. Gee ’n graad in die eerste reël.
2. Gekoppelde paar: die Verduideliking: wat die voordeel was, soos makliker oorsteek of groeiende handelSê wat die voordeel was en hoekom dit as een tel; die standpunt alleen verduidelik nie homself nie.
3. Gekoppelde paar: Bron D as bewys: oorstekings het meer as verdubbel, 440 tot 905Gebruik ’n syfer uit Bron D, nie net sy naam nie: die voorbeeld is bewys, nie ’n verwysing nie.
4. Gekoppelde paar: Bron C as bewys: ’n reuse-tolhekwagter neem geld, so reisigers het die tol betaalDie ander kant van die vraag het sy eie bewys nodig: Bron C wys wie vir die brug betaal het.
5. Inhoud: eie kennis: ’n feit van buite die bronne, soos dat riviere deurry stadig en gevaarlik was in vloedDie vraag vra vir die bronne en jou eie kennis. ’n Feit van buite die bronne verdien ’n punt wat kopieer nooit kan verdien nie.
6. Gekoppelde paar: die Skakel: ’n afsluitende reël wat na die vraag terugkeerDie laaste reël herhaal die woorde van die vraag sodat die nasiener die antwoord sien, nie ’n lys bronne nie.

Tot ’n beperkte mate het reisigers by die brug baat gevind. Dit het oorsteek makliker gemaak, en handel het gegroei. Bron D: oorstekings het meer as verdubbel, van 440 wa’s in 1887 tot 905 in 1889. Bron C: ’n reuse-tolhekwagter neem geld van klein wa’s af, so reisigers het betaal. My eie kennis: voor brûe het wa’s deur riviere gery, wat in vloed gevaarlik was. Dus het reisigers gewen, maar teen ’n prys, soos die vraag vra.

Verduidelik aan ’n Graad 8-leerder hoekom ’n historikus vra “wie het dit gemaak, en waarom?” voordat hy ’n foto of ’n spotprent vertrou, met die Kloofdrif-brug as jou voorbeeld.

Verduidelik aan ’n Graad 8-leerder die verskil tussen ’n langtermynoorsaak en ’n korttermynoorsaak, met die Kloofdrif-brug, en hoekom ’n “hoekom”-vraag albei nodig het.

Verduidelik aan ’n Graad 8-leerder waarvoor PEEL staan en hoekom ’n paragraaf wat net die bronne oorvertel, amper niks verdien nie.