Ekonomie

Vir hierdie gids geskryf. ’n Spazawinkel in Mthatha het die prys van ’n 2 kg-sak mieliemeel van R32 na R40 verhoog nadat sy verskaffer die groothandelprys verhoog het. Item 1.1 lees: ‘Identifiseer die nuwe prys van ’n sak mieliemeel. (1)’ Watter antwoord verdien die punt?

Vir hierdie gids geskryf. Uit ’n berig: ‘Ons moes twee klaskamers sluit omdat die skool se elektrisiteitsrekening vanjaar verdubbel het,’ sê die skoolhoof. Item 1.2 lees: ‘Haal die rede aan hoekom klaskamers gesluit is. (1)’ Watter antwoord verdien die punt?

Vir hierdie gids geskryf. Die werkloosheidskoers was 27,9% in Jaar 1 en 32,1% in Jaar 3. Item 1.3 lees: ‘Beskryf die tendens in die werkloosheidskoers. (2)’ Watter antwoord verdien albei punte?

Item 1.4 lees: ‘Definieer die term BBP. (2)’ Watter antwoord verdien albei punte?

Vir hierdie gids geskryf. ’n Bioskoop het verlede week 250 kaartjies verkoop en hierdie week 300. Item 1.5 lees: ‘Bereken die persentasieverandering in kaartjies verkoop. Toon AL jou berekeninge. (4)’ Watter werk verdien al vier punte?

Vir hierdie gids geskryf. ’n Tabel gee bruto toegevoegde waarde in R miljard: primêr 120; sekondêr 480; tersiêr 1 300. Bereken totale bruto toegevoegde waarde. Watter een is die volledige finale antwoord?

Vir hierdie gids geskryf. ’n Dorp het 6 000 werkloses en 14 000 werkendes. Bereken die werkloosheidskoers. Watter een is die volledige finale antwoord?

’n Bakkery offer 36 brode op om 12 koeke te verkry. Bereken die geleentheidskoste. Watter een is die volledige finale antwoord?

’n Land het ’n geboortesyfer van 18 en ’n sterftesyfer van 6, albei per 1 000. Bereken die natuurlike groeikoers as ’n persentasie. Watter een is die volledige finale antwoord?

Vir hierdie gids geskryf. Reële BBP-groei in vier kwartale was 1,2%; 0,4%; −0,4% en 0,8%. Bereken die gemiddelde groeikoers per kwartaal. Watter een is die volledige finale antwoord?

‘Toon met behulp van ’n grafiek die uitwerking van ’n styging in verbruikers se inkomste op die mark vir restaurantmaaltye.’ Watter verandering aan die grafiek verdien die verskuiwing-punt?

‘Toon met behulp van ’n grafiek die uitwerking van ’n daling in die prys van rys op die mark vir pap.’ Rys is ’n substituut vir pap. Watter verandering aan die grafiek verdien die verskuiwing-punt?

‘Toon met behulp van ’n grafiek die uitwerking van nuwe, goedkoper oondtegnologie op die mark vir brood.’ Watter verandering aan die grafiek verdien die verskuiwing-punt?

‘Toon met behulp van ’n grafiek die uitwerking van ’n styging in die prys van meel op die mark vir brood.’ Meel is ’n inset in bakwerk. Watter verandering aan die grafiek verdien die verskuiwing-punt?

‘Toon met behulp van ’n grafiek die uitwerking van ’n daling in die prys van lemoene van R30 na R20 per sak op die hoeveelheid gevra.’ Watter beskrywing is korrek?

Vir hierdie gids geskryf. ’n Distrik het 7 500 werkloses en 22 500 werkendes. Bereken die werkloosheidskoers.

Vir hierdie gids geskryf. ’n Plaas kan by punt A 80 t koring en 10 t mielies produseer, of by punt B 56 t koring en 18 t mielies. Bereken die geleentheidskoste van een ton meer mielies wanneer van A na B beweeg word.

’n Land het ’n geboortesyfer van 21 en ’n sterftesyfer van 7, albei per 1 000. Bereken die natuurlike groeikoers.

Vir hierdie gids geskryf. Die mynbousektor het R360 miljard van ’n totale bruto toegevoegde waarde van R1 800 miljard gelewer. Bereken sy aandeel van totale bruto toegevoegde waarde.

Vir hierdie gids geskryf. Totale nut uit glase sap is 66 eenhede ná die 3de glas en 78 eenhede ná die 4de. Bereken die marginale nut van die 4de glas.

Vir hierdie gids geskryf. Die werkloosheidskoers is 18% en die arbeidsmag is 25 000 mense. Herrangskik koers = werkloses ÷ arbeidsmag × 100 om die getal werklose mense te vind.

Vir hierdie gids geskryf. Totale bruto toegevoegde waarde is R2 400 miljard. Die primêre sektor het R150 miljard gelewer en die sekondêre sektor R650 miljard. Herrangskik totaal = primêr + sekondêr + tersiêr om die tersiêre sektor se bruto toegevoegde waarde te vind.

Vir hierdie gids geskryf. ’n Huishouding se elektrisiteitsrekening was R2 500 en het toe met 8% gestyg. Watter berekening gee die nuwe rekening?

Vir hierdie gids geskryf. Totale nut ná die 2de glas is 54 eenhede, en die marginale nut van die 3de glas is 18 eenhede. Herrangskik MN = TN nou − TN vantevore om die totale nut ná die 3de glas te vind.

Vir hierdie gids geskryf. Ná ’n styging van 5% is ’n skool se fooie R1 260 per kwartaal. Watter berekening gee die fooie voor die styging?

Vir hierdie gids geskryf. ’n Staafgrafiek van maandelikse inkomste wys Winkel A by R960 en Winkel B by R1 080, maar sy vertikale as begin by R900. Winkel B se staaf lyk drie keer so hoog soos Winkel A s’n. ’n Leerder sê: ‘Winkel B verdien drie keer soveel.’ Watter uitspraak is korrek?

Vir hierdie gids geskryf. Reële BBP-groei was −1,9% in J1 K4. ’n Leerder skryf in haar antwoord: ‘Reële BBP het in J1 K4 met 1,9% gegroei.’ Watter uitspraak is korrek?

Vir hierdie gids geskryf. Die primêre sektor (R100 miljard) het met 10% gegroei en die tersiêre sektor (R900 miljard) met 2%. ’n Leerder sê: ‘Die ekonomie het met die gemiddelde van 10% en 2% gegroei, wat 6% is.’ Watter uitspraak is korrek?

Vir hierdie gids geskryf. ’n Sektor se aandeel van totale bruto toegevoegde waarde het van 25% tot 22% gedaal, terwyl totale bruto toegevoegde waarde van R2 000 miljard tot R2 400 miljard gestyg het. ’n Leerder sê: ‘Die sektor het gekrimp, want sy aandeel het gedaal.’ Watter uitspraak is korrek?

Vir hierdie gids geskryf. Werklose mense het in Jaar 1 2,0 miljoen getel en in Jaar 2 2,2 miljoen, terwyl die arbeidsmag van 8,0 miljoen tot 9,2 miljoen gegroei het. ’n Leerder sê: ‘Die werkloosheidskoers het gestyg, want daar is meer werklose mense.’ Watter uitspraak is korrek?

Vir hierdie gids geskryf. Toon met behulp van ’n grafiek die uitwerking van nuwe, goedkoper bak-tegnologie op die prys van brood. Beskryf die grafiek wat jy sou teken, byskrif vir byskrif: die asse, die name van die kurwes, die beginpunt en die verandering. Skryf volledige sinne. (4)

1. grafiek: asse benoem, prys (P) op die vertikale as en hoeveelheid (Q) op die horisontale asDie eerste regmerkie is vir albei asse wat die regte pad om benoem is: prys teen die kant op, hoeveelheid langs die onderkant.
2. grafiek: albei kurwes benoem, vraag D en aanbod S’n Kurwe sonder naam verdien niks nie, so D en S moet op die sketsgrafiek geskryf wees.
3. grafiek: die beginpunt e waar D en S kruis, gestippel na P en QDie begin-punt is vir e met sy stippellyne na albei asse, sodat die beginprys en -hoeveelheid afgelees kan word.
4. grafiek: S verskuif regs na S1 met die nuwe ewewig e1, P1 laer en Q1 groterGoedkoper tegnologie verander aanbod, nie vraag nie, so S beweeg regs; om S1 en e1 met P1 en Q1 te noem verdien die laaste punt.

Prys (R per brood) gaan op die vertikale as en hoeveelheid (duisend brode) oor die horisontale as. Ek teken die vraagkurwe D wat afloop en die aanbodkurwe S wat oploop, en ek benoem albei. Ek merk e waar D en S kruis en stippel dit oor na P op die pryssas en af na Q op die hoeveelheidsas. Goedkoper tegnologie verlaag die bakkers se koste, so aanbod neem toe: S skuif na regs en ek noem dit S1; dit kruis D by die nuwe ewewig e1, met ’n laer prys P1 en ’n groter hoeveelheid Q1.

Vir hierdie gids geskryf. (a) ’n Land het ’n geboortesyfer van 28 en ’n sterftesyfer van 11, albei per 1 000. Bereken die natuurlike groeikoers. (3)
(b) ’n Plaas kan by punt A 60 t mielies en 10 t sonneblom produseer, of by punt B 36 t mielies en 16 t sonneblom. Bereken die geleentheidskoste van 1 t sonneblom wanneer van A na B beweeg word. (3)
Toon AL jou berekeninge: formule, vervanging en antwoord met sy eenheid.

1. metode: (a) die formule, (geboortesyfer − sterftesyfer) ÷ 10, met albei syfers per 1 000Die formule is die eerste regmerkie; die ÷ 10 maak van ’n syfer per 1 000 ’n persentasie.
2. metode: (a) die vervanging en werk, 28 − 11 = 17, dan 17 ÷ 10’n Reël werk verdien die metodepunt selfs as die finale syfer glip.
3. akkuraatheid: (a) die antwoord, 1,7%Die akkuraatheidspunt is vir 1,7 met sy %-teken; 17% vergeet die ÷ 10.
4. metode: (b) die formule, eenhede opgeoffer ÷ eenhede verkryDie goed wat jy verkry is die deler; om die verhouding om te draai beantwoord ’n ander vraag.
5. metode: (b) die vervanging, 24 t mielies opgeoffer vir 6 t sonneblom verkry, 24 ÷ 6Albei verskille moet eers gevind word: 60 − 36 = 24 opgeoffer en 16 − 10 = 6 verkry.
6. akkuraatheid: (b) die antwoord, 4 t mielies per ton sonneblomDie akkuraatheidspunt vra die getal en sy eenheid: ’n kaal 4 het geen ‘per ton sonneblom’ nie.

(a) Natuurlike groeikoers = (geboortesyfer − sterftesyfer) ÷ 10, met albei syfers per 1 000. Vervang, 28 − 11 = 17 en 17 ÷ 10. Die natuurlike groeikoers is 1,7%. (b) Geleentheidskoste = eenhede opgeoffer ÷ eenhede verkry. Om van A na B te beweeg offer 60 − 36 = 24 t mielies op om 16 − 10 = 6 t sonneblom te verkry, so 24 ÷ 6. Die geleentheidskoste is 4 t mielies per ton sonneblom.

Vir hierdie gids geskryf. Thabo se Snoepwinkel in Mthatha het op 1 Maart die prys van ’n 2 kg-sak mieliemeel van R32 na R40 verhoog omdat sy verskaffer sy groothandelprys verhoog het. In Februarie het Thabo 250 sakke per week verkoop; in Maart 200. ‘My gereelde klante koop nou ’n kleiner sak, of loop na die supermark,’ sê hy.
3.1 Identifiseer die nuwe prys van ’n sak mieliemeel. (1)
3.2 Haal die rede vir die prysstyging aan. (1)
3.3 Beskryf die tendens in weeklikse verkope. (2)
3.4 Verduidelik hoekom minder sakke verkoop is. (2)
3.5 Bereken die persentasieverandering in weeklikse verkope van Februarie tot Maart. Toon AL jou berekeninge. (4)

1. herroep: 3.1 R40’n Identifiseer-item word reguit uit die uittreksel gelees, met sy eenheid.
2. herroep: 3.2 ‘omdat sy verskaffer sy groothandelprys verhoog het’’n Aanhaal-item wil die rede in die uittreksel se eie woorde hê, nie die gevolg nie.
3. herroep: 3.3 ’n syfer van elke punt, 250 sakke per week en 200 sakke per week’n Tendens-antwoord haal ’n syfer van elke punt van die data aan.
4. herroep: 3.3 watter kant toe dit beweeg het, dit het gedaalDie tweede regmerkie is vir die rigting: verkope het gedaal.
5. feit-verduidelik: 3.4 die prys het gestyg, so kopers het minder sakke gekoop (die hoeveelheid gevra het gedaal)Die bewering: ’n hoër prys verlaag die hoeveelheid gevra.
6. feit-verduidelik: 3.4 omdat gereelde klante na ’n kleiner sak oorgeskakel het of na die goedkoper supermark geloop hetDie rede gebruik die uittreksel: klante het ’n goedkoper manier gevind of minder gekoop.
7. metode: 3.5 die formule, (nuut − oud) ÷ oud × 100Die verandering word gedeel deur die ou waarde, Februarie se 250.
8. metode: 3.5 die vervanging, (200 − 250) ÷ 250 × 100Maart is die nuwe waarde, 200, en Februarie die ou een, 250.
9. metode: 3.5 die werk, −50 ÷ 250 × 100Een reël werk tussen die vervanging en die antwoord.
10. akkuraatheid: 3.5 die antwoord, −20%, ’n dalingDie teken moet bly: ’n daling is negatief, so −20%, nie +20% nie.

3.1 Die nuwe prys is R40. 3.2 ‘omdat sy verskaffer sy groothandelprys verhoog het’. 3.3 Weeklikse verkope het van 250 sakke in Februarie tot 200 sakke in Maart beweeg, so dit het gedaal. 3.4 Toe die prys gestyg het, het kopers minder sakke gekoop, omdat die hoeveelheid gevra daal wanneer prys styg, en gereelde klante het na ’n kleiner sak oorgeskakel of na die goedkoper supermark geloop. 3.5 Persentasieverandering = (nuut − oud) ÷ oud × 100. Vervang, (200 − 250) ÷ 250 × 100. Werk: −50 ÷ 250 × 100 = −0,2 × 100. Die antwoord is −20%, ’n daling van 20% in weeklikse verkope.

Verduidelik aan ’n Graad 8-leerder hoekom ons die eenheid op elke antwoord in Ekonomie skryf. Gee ’n eenheid vir totale bruto toegevoegde waarde, een vir ’n werkloosheidskoers en een vir ’n geleentheidskoste.

Verduidelik aan ’n Graad 8-leerder hoe die woorde van ’n vraag jou vertel watter kurwe op ’n vraag-en-aanbod-grafiek beweeg. Gebruik ’n droogte en ’n styging in inkomste.

Verduidelik aan ’n Graad 8-leerder hoekom ‘werkloosheid het van 25% tot 30% gestyg’ ’n styging van 5 persentasiepunte is en nie ’n styging van 5% nie.