Besigheidstudies

Oor watter besigheidsomgewing het ’n besigheid volle beheer?

Mandla bestuur ’n snoepwinkel. Hy besluit alleen oor die openingstye, die pryse en watter helper hy in diens neem. In watter omgewing val hierdie besluite?

’n Afdeling A-vraag lees: “Die besigheid het geen beheer oor hierdie omgewing nie.” Watter omgewing word beskryf?

Watter ry koppel die mate van beheer korrek aan die omgewing?

Watter een hiervan lê binne die mikro-omgewing omdat die eienaar daaroor besluit?

Watter stelling is ’n visie?

“Hoekom die besigheid bestaan en wat dit wil bereik” beskryf watter begrip?

Zola skryf: “Ons maak daagliks goedkoop skoolskoene vir township-kinders.” Wat is hierdie stelling?

Watter stelling oor visie en missie is korrek?

’n Leerder skryf: “Ons missie is om eendag die grootste selfoonwinkel in Limpopo te wees.” Wat is fout daarmee?

Watter een is ’n doel van organisasiekultuur?

By ’n haarsalon groet personeel altyd kliënte hartlik en help mekaar. Watter doel van kultuur toon dit?

Watter stelling definieer organisasiekultuur die beste?

Hoe help ’n sterk kultuur ’n nuwe werknemer?

Watter voorbeeld is organisasiekultuur eerder as ’n hulpbron?

’n Bakkery se oonde, meel en afleweringsvoertuig is voorbeelde van watter organisasie-hulpbron?

Spaargeld en ’n banklening is voorbeelde van watter organisasie-hulpbron?

Kliëntbestellings wat op ’n tablet geberg word, is watter organisasie-hulpbron?

Watter lys gee al vier organisasie-hulpbronne?

’n Taxibesigheid het twaalf drywers en twee werktuigkundiges in diens. Dit is ’n voorbeeld van watter hulpbron?

Watter een hiervan is ’n komponent van die mikro-omgewing?

’n Nuwe mededingende bakkery maak langsaan oop. Die eienaar lei ook haar personeel in kliëntediens op. Watter een is die mikro-handeling?

’n Leerder lys “bedreigings” as ’n mikrokomponent. Hoekom is dit verkeerd?

Watter lys bevat net mikrokomponente?

Die eienaar van ’n spaza-winkel sê: “Die nuwe winkelsentrum naby is ’n bedreiging vir my winkel.” Hoe moet die winkelsentrum geklassifiseer word?

Naledi het ’n karwas geopen met R15 000 wat sy by haar oom geleen het. Haar drie wassers dra skoon uniforms en groet elke bestuurder. Identifiseer die finansiële hulpbron. Watter aanhaling verdien die aanhalingspunt?

Rudo se bakkery verkoop skons by taxistaanplekke. Haar personeel sê voor elke skof “respek eerste”, en sy hou al haar resepte op haar foon. Identifiseer die organisasiekultuur. Watter aanhaling verdien die aanhalingspunt?

Kabelo het ’n vloot van drie vragmotors en sê: “Ons lewer elke oggend vars groente aan Soweto se spazas.” Identifiseer die missie. Watter aanhaling verdien die aanhalingspunt?

Palesa besit ’n salon met vyf haarkappers. Sy droom van “’n Palesa-salon in elke dorp in die provinsie”. Identifiseer die menslike hulpbronne. Watter aanhaling verdien die aanhalingspunt?

Themba het ’n tweede oond vir sy bakkery gekoop. Hy hou kliëntbestellings in ’n notaboek en wil teen 30 Junie 200 pasteie per dag verkoop. Identifiseer die fisiese hulpbronne. Watter aanhaling verdien die aanhalingspunt?

’n Besige township-kliniek wil hê sy verpleegsters en klerke moet op dieselfde manier werk. Verduidelik die doel van organisasiekultuur. (6)

1. feit-regmerkie: gee personeel ’n gedeelde identiteit of persoonlikheidKultuur is die besigheid se persoonlikheid.
2. feit-regmerkie: almal weet hoe dinge gedoen wordDie norme en verwagtinge agter die identiteit.
3. feit-plus-verduideliking: die span word agter dieselfde doelwitte verenigDie verduideliking: hoekom ’n gedeelde identiteit help.
4. feit-regmerkie: rig hoe personeel hulle gedraTweede doel: gedrag.
5. feit-regmerkie: rig die besluite wat personeel neemDie diepte wat die tweede feit twee punte werd maak.
6. feit-plus-verduideliking: personeel hoef nie elke keer die bestuurder te vra nie, so werk gaan vinnigerDie verduideliking vir die tweede doel.

Dit gee personeel ’n gedeelde identiteit. Almal weet hoe dinge hier gedoen word. Dit verenig die span agter dieselfde doelwitte. Dit rig gedrag en wys verpleegsters hoe om pasiënte te behandel. Dit rig ook die besluite wat personeel self neem, sodat verpleegsters nie die bestuurder oor elke klein keuse hoef te vra nie en werk vinniger gaan.

Lees die scenario. Thandi het R15 000 by ’n stokvel geleen om haar karwas oop te maak. Haar drie wassers dra skoon uniforms en groet elke bestuurder. Sy droom daarvan om die beste karwas in die provinsie te besit. Identifiseer die mikrokomponent in ELKE stelling en haal uit die scenario aan. A: hoe Thandi die begin van die karwas betaal het. B: die mense wat die wasbeurte doen. (6)

1. identifiseer-en-haal-aan: stelling A is finansiële hulpbronneIdentifiseer (2): geld is die finansiële hulpbron.
2. aanhaling: R15 000 by ’n stokvel geleenAanhaling (1): net woorde uit die scenario verdien dit, en net as die komponent reg is.
3. identifiseer-en-haal-aan: stelling B is menslike hulpbronneIdentifiseer (2): die wassers is mense wat die besigheid in diens neem.
4. aanhaling: Haar drie wassersAanhaling (1): skryf die woorde oor, langs die regte komponent.

A: Finansiële hulpbronne. “R15 000 by ’n stokvel geleen”. B: Menslike hulpbronne. “Haar drie wassers”.

’n Groot supermark maak langs Zinhle se spaza-winkel oop. Zinhle lys die supermark as deel van haar mikro-omgewing. Verduidelik hoekom sy verkeerd is. (4)

1. feit-regmerkie: die supermark hoort by die markomgewingKorrekte klassifikasie.
2. feit-plus-verduideliking: sy het net bietjie invloed, nie volle beheer nieBeheer is wat mikro van mark skei.
3. feit-regmerkie: dit is ’n eksterne bedreiging, dus nie ’n mikrokomponent nieBedreigings is nie mikrokomponente nie.
4. feit-plus-verduideliking: mikrokomponente is binne die besigheid, soos kultuur en hulpbronneWat mikro wel insluit.

Die supermark hoort by die markomgewing. Zinhle het net ’n bietjie invloed daarop, nie volle beheer nie. Dit is ’n eksterne bedreiging vir haar winkel, dus is dit nie ’n mikrokomponent nie. Mikrokomponente soos haar voorraad en haar personeel se kultuur is binne die besigheid en heeltemal onder haar beheer.

Verduidelik aan ’n Graad 8-leerder wat die mikro-omgewing van ’n besigheid is, en hoe dit verskil van die dinge waaroor die besigheid nie beheer het nie.

Verduidelik aan ’n Graad 8-leerder die verskil tussen ’n visie en ’n missie, met ’n skoolsnoepwinkel as voorbeeld.

Verduidelik aan ’n Graad 8-leerder wat organisasiekultuur is en hoekom ’n besigheid een nodig het.