Rekeningkunde

Watter stelling beskryf die informele sektor korrek?

Watter EEN van hierdie besighede hoort tot die informele sektor?

Sipho verkoop groente by ’n taxistaanplek en het nie ’n belastingnommer nie. Sy niggie sê: „Informeel beteken onwettig, so jy oortree die wet net deur so te handel.” Watter antwoord is korrek?

Watter EEN van die volgende is ’n kenmerk van die formele sektor?

Watter stelling definieer die formele sektor korrek?

Nomvula betaal R1 800 vir ’n naaimasjien wat sy jare lank sal gebruik om skooluniforms te maak. In haar boeke is die masjien…

Mpho begin ’n vetkoekstalletjie met R1 500 uit haar stokvel-uitbetaling. Vir die stalletjie is daardie R1 500…

Busisiwe koop 20 trays eiers by ’n groothandelaar en verkoop dit een tray op ’n slag by haar stalletjie. Vir Busisiwe is die 20 trays…

’n Haarvlegter betaal haar assistent R120 vir elke dag gewerk, en die assistent het hierdie week 3 dae gewerk. Die R360 wat betaal is, is die vlegter se…

’n Toebroodjie kos Zinhle R28 om te maak, en sy vra R35 vir een toebroodjie. Die R35 wat vir EEN toebroodjie gevra word, is haar…

Thandi se snoepwinkel se ontvangste en haar huishouding se kruideniersgeld deel een blik, sodat sy nooit kan sê hoeveel die winkel het nie. Wat is die beste manier om dit reg te stel?

Sbu se spaza-winkel verkoop brood en melk. Elke aflewering word voor die ouer voorraad gesit, en van die ou brode en kartonne agter het sleg geword. Wat moet hy doen?

Pieter se biltongstalletjie gebruik ’n skaal wat hy gekoop het en ’n yskas wat van sy huis af gebring is. Geeneen is neergeskryf nie, en toe die skaal gesteel is, kon niemand sê wat dit gekos het nie. Wat moet hy doen?

Fatima laat gereelde kliënte tot Vrydag brood op krediet neem. Teen die einde van die maand kan sy nie onthou wie wat skuld nie. Wat moet sy doen?

Mbali se spaza-winkel verloor aanhoudend lekkers en lugtydbewyse, en sy kan nie sê of dit gesteel, weggegee of nooit gekoop is nie. Wat is die beste regstelling?

Zanele koop skoolsokkies teen R40 ’n paar en voeg ’n winsopslag van 30% op koste by. Wat is haar verkoopprys vir ’n paar?

Mama Dlamini koop ’n sak lemoene vir R18 en verkoop dit vir R27. Wat is haar winsopslagpersentasie?

Ayanda koop ’n boks van 12 koeldrankies vir R168 en voeg ’n winsopslag van 25% op koste by elke drankie. Wat vra sy vir een drankie?

’n Vetkoek kos Thoko R4 om te maak. Sy voeg ’n winsopslag van 50% op koste by en verkoop Saterdag 60 vetkoek. Hoeveel neem sy uit verkope in?

Karabo betaal haar helper R45 ’n uur. Die helper het Vrydag 4 uur en Saterdag 7 uur gewerk. Wat is die arbeidskoste vir die twee dae?

Mama Joy verkoop brode teen R18 elk, en elke brood kos haar R12. Sy begin die week met 20 brode, koop 100 meer en eindig die week met 15. Sy betaal haar helper R200 en R60 vir vervoer, en neem R100 uit die ontvangste vir haar gesin se kruidenierswinkelgoed. Wat is haar wins vir die week?

Vusi se vrugte-en-groente-stalletjie begin die week met voorraad ter waarde van R450 teen koste, koop gedurende die week voorraad ter waarde van R2 800 en eindig met voorraad ter waarde van R650 teen koste. Sy ontvangste is R4 100. Hy betaal ’n helper R500 en R170 vir kratte, en neem R300 uit die ontvangste vir eie gebruik. Wat is sy wins vir die week?

’n Skyfies-en-lekkers-stalletjie verkoop pakkies teen R8 elk, en elke pakkie kos R5. Dit begin die week met 40 pakkies, koop 200 meer en het Vrydag 60 oor. Die week se ander koste is R150 vir ’n helper en R90 vir elektrisiteit, en die eienaar neem R120 uit die ontvangste om haar eie middagete te koop. Wat is die wins vir die week?

Zinzi verkoop tweedehandse klere. Sy begin die week met voorraad ter waarde van R300 teen koste, koop R1 500 meer en eindig met R700 voorraad teen koste. Haar ontvangste is R1 900, sy betaal R100 vir haar plek by die mark en R150 vir vervoer, en sy neem R200 uit die ontvangste om haar foonrekening te betaal. Wat is haar wins vir die week?

Bheki verkoop skooltruie. Elke trui kos hom R90 en hy verkoop dit vir R135. Hy begin die week met 6 truie, koop 34 en het 8 oor. Hy betaal R300 aan ’n helper en R150 vir sy stalruimte, en neem R200 uit die ontvangste vir sy gesin. Wat is sy wins vir die week?

Aan die einde van die week tel mev. Dube R2 400 in haar blik en sê: „My wins hierdie week is R2 400.” Die voorraad wat sy verkoop het, het haar R1 500 gekos, en sy het R300 vir ’n helper en vervoer betaal. Wat is verkeerd met haar stelling?

Themba se wins vir die week is R850. Hy neem toe R150 uit die kasregister vir sy kind se skoolskoene en sê: „Dis ’n uitgawe, so my wins is nou net R700.” Wat is verkeerd met sy stelling?

Naledi se winkel het aan die begin van die week geen voorraad gehad nie. Sy het R3 000 voorraad gekoop, goedere ter waarde van R2 800 verkoop, en het nog R1 000 voorraad (teen koste) op die rak. Sy trek die hele R3 000 van die verkope af en sê sy het ’n verlies van R200 gely. Wat is verkeerd met haar berekening?

Gugu koop hierdie week ’n R1 800-vrieskas vir haar stalletjie. Haar inkomste was R3 200, haar koste van verkope R2 000 en haar ander uitgawes R400. Sy sê: „Die vrieskas is ’n uitgawe, so ek het hierdie week ’n verlies van R1 000 gely.” Wat is verkeerd met haar stelling?

Jabu koop sonbrille teen R60 ’n paar en verkoop dit teen R75. Hy sê: „My winsopslag is 20%, want die R15 winsopslag is 20% van die R75 verkoopprys.” Wat is verkeerd met sy stelling?

Mev. Zulu bedryf ’n informele stalletjie, en haar niggie bedryf ’n geregistreerde, formele winkel. Vergelyk hoe die twee besighede (i) rekords, (ii) vaste bates, (iii) arbeid en (iv) beheer hanteer. Noem BEIDE besighede in elke punt (4)

1. Inhoud: rekords. Informeel: ’n notaboek, kontantkissie of geheue met min of geen rekords; formeel: joernale, grootboeke en finansiële stateEen punt vir ’n rekord wat deur ELKE stelsel gehou word. Die informele handelaar steun op ’n notaboek, ’n kontantkissie of geheue; die formele besigheid hou brondokumente, joernale, grootboeke en state. Een stelsel alleen verdien niks.
2. Inhoud: vaste bates. Informeel: met die huis gedeel, nie gelys of gewaardeer nie; formeel: in ’n vastebateregister gelysDie informele eienaar se trollie of yskas word met die huis gedeel en nooit gelys nie; die formele besigheid lys elke vaste bate in ’n vastebateregister. Albei kante moet genoem word.
3. Inhoud: arbeid. Informeel: familie of los helpers wat in kontant of goedere betaal word en nie aangeteken word nie; formeel: werknemers op lone of salarisse met salaris- en lonerekordsInformele helpers is familie of los werkers wat in kontant of goedere betaal word sonder dat iets neergeskryf word; formele werknemers kry lone of salarisse met salaris- en lonerekords.
4. Inhoud: beheer. Informeel: die eienaar hou die kasregister dop en steun op vertroue; formeel: dokumente, taakverdeling en kontrolesInformele beheer is die eienaar se oë en vertroue. Formele beheer is deel van die stelsel deur dokumente, taakverdeling en kontroles. Die nasiener wil een idee van elke kant hê.

Die informele handelaar hou ’n notaboek of steun op geheue, terwyl die formele besigheid brondokumente, joernale en grootboeke hou. Informele vaste bates word met die huis gedeel en word nie gelys of gewaardeer nie, maar formele vaste bates word in ’n vastebateregister gelys. Informele helpers is familie of los werkers wat in kontant of goedere betaal word en nie aangeteken word nie, terwyl formele werknemers lone of salarisse met salaris- en lonerekords kry. Die informele eienaar beheer die besigheid deur die kasregister dop te hou en mense te vertrou, terwyl die formele besigheid dokumente, taakverdeling en kontroles gebruik.

Mama Joyce bedryf ’n vetkoekstalletjie. Sy skryf die geld wat inkom en uitgaan in ’n notaboek neer, onthou watter bure haar vir vetkoek skuld, en tel elke Vrydag wat in haar koelhouer oor is. Noem vir ELKE een van hierdie drie gewoontes die formele boekhoudprosedure waarin dit uitgroei, en sê wat die formele prosedure vir die besigheid gee wat die gewoonte nie gee nie (6)

1. Inhoud: die notaboek groei uit tot brondokumente en die Kontantontvangstejoernaal en KontantbetalingsjoernaalDie geld in en uit wat in ’n notaboek geskryf is, word ’n dokument vir elke transaksie, ingeskryf in die kontantjoernale.
2. Inhoud: dit teken elke transaksie in datumvolgorde aan met ’n dokument as bewys, sodat die geld in en uit nagegaan kan wordDie voordeel is betroubaarheid: niks word uitgelaat nie, elke inskrywing het ’n dokument agter hom, en enigiemand kan die syfers nagaan. ’n Notaboek het geen bewys nie.
3. Inhoud: onthou wie haar skuld groei uit tot die debiteuregrootboek en die debiteurelys’n Kliënt wat die besigheid skuld, is ’n debiteur, so die gewoonte word die debiteurelys en elke kliënt se rekening in die debiteuregrootboek.
4. Inhoud: dit wys elke kliënt se saldo en die totaal wat verskuldig is, sodat sy weet wie om te herinner en vir betaling aan te maanGeheue vergeet en kan nie optel nie; ’n grootboek wys presies hoeveel elke kliënt skuld, sodat die eienaar om betaling kan vra.
5. Inhoud: die tel van wat in die koelhouer oor is, groei uit tot die voorraadopnameDie Vrydag-kyk na die rak word ’n behoorlike telling van die voorraad wat voorhande is.
6. Inhoud: die telling wys die voorraad wat verkoop is, sodat die koste van verkope en wins bereken kan word en enige tekort of diefstal sigbaar wordBeginvoorraad + aankope − eindvoorraad gee die koste van verkope, wat nodig is vir die wins; ’n gaping tussen die telling en die rekords wys diefstal of verlies.

Haar notaboek groei uit tot brondokumente en die Kontantontvangstejoernaal en Kontantbetalingsjoernaal. Dit teken elke transaksie in datumvolgorde aan met ’n dokument as bewys, sodat die geld in en uit nagegaan kan word. Onthou wie haar skuld, groei uit tot die debiteuregrootboek en die debiteurelys. Die grootboek wys elke kliënt se saldo en die totaal wat verskuldig is, sodat sy weet wie om te herinner en vir betaling aan te maan. Om die koelhouer op Vrydae te tel, groei uit tot die voorraadopname. Die telling wys hoeveel voorraad verkoop is, sodat die koste van verkope en die wins bereken kan word en enige tekort of diefstal sigbaar word.

Thuli verkoop sakke mieliemeel van 2 kg. Sy betaal R32 ’n sak en voeg ’n winsopslag van 25% op koste by. Sy begin die week met 15 sakke, koop 85 en eindig die week met 18; die pryse verander nie. Sy betaal ’n helper R100 ’n dag vir 3 dae en R85 vir vervoer, en neem R200 uit die ontvangste vir kruideniersware. Wys elke reël van die berekening en bereken (a) die verkoopprys van ’n sak (1), (b) die koste van verkope (2) en (c) haar wins vir die week (3)

1. Akkuraatheid: verkoopprys R40Winsopslag = R32 × 25% = R8, en die verkoopprys is die kosprys plus die winsopslag. Die winsopslag alleen (R8) verdien nie die punt nie.
2. Metode: beginvoorraad + aankope − eindvoorraad (15 + 85 − 18 sakke, of hul waardes)Koste van verkope is die voorraad wat verkoop is: waarmee sy begin het plus wat sy gekoop het, min wat oor is. Die 18 sakke wat nog op die rak is, is nog nie ’n koste nie.
3. Akkuraatheid: koste van verkope R2 62482 sakke verkoop × R32 = R2 624. Om alles af te trek wat sy gekoop het (R2 720) is die algemene glips.
4. Akkuraatheid: inkomste R3 280 (82 sakke × R40)Inkomste is die getal verkoop maal die verkoopprys, nie die kosprys nie: 82 × R40 = R3 280.
5. Metode: ander uitgawes R385 (3 × R100 arbeid + R85 vervoer); die R200 vir kruideniersware is onttrekkings en bly uitArbeidskoste = 3 × R100 = R300, plus vervoer. Die kruideniersware is die eienaar se eie uitgawe: onttrekkings, nie ’n uitgawe nie.
6. Akkuraatheid: wins R271Wins = inkomste − koste van verkope − ander uitgawes = R3 280 − R2 624 − R385 = R271.

Winsopslag = R32 × 25% = R8, so die verkoopprys = R32 + R8 = R40. Koste van verkope = beginvoorraad + aankope − eindvoorraad = 15 + 85 − 18 = 82 sakke. 82 sakke × R32 = R2 624. Inkomste = 82 × R40 = R3 280. Ander uitgawes = 3 × R100 + R85 = R385; die R200 vir kruideniersware is onttrekkings en bly uit. Wins = R3 280 − R2 624 − R385 = R271.

Verduidelik aan ’n Graad 8-leerder hoekom ’n spaza-eienaar wat aan die einde van die week R2 000 in haar blik tel, nie kan sê haar wins is R2 000 nie.

Verduidelik aan ’n Graad 8-leerder hoekom geld wat ’n handelaar uit die kasregister neem om haar kind se skoolskoene te koop, nie ’n uitgawe van die besigheid is nie, en wat dit genoem word.

Verduidelik aan ’n Graad 8-leerder hoe ’n straathandelaar ’n verkoopprys uit wat sy betaal het bereken, en hoekom die winsopslagpersentasie op die kosprys bereken word.