Toerisme

Wat jy moet kan doen

• Definieer toerisme en ’n toeris, en onderskei inkomende, uitgaande, plaaslike, streeks- en internasionale toerisme
• Verduidelik waarom mense reis en onderskei behoeftes, voorkeure en verwagtinge
• Noem die vyftien KABV-tipes toeriste en lees die leidraad wat elkeen verklap
• Stel ’n toeristeprofiel uit ’n kort storie saam
• Noem die soorte vervoer met hul KABV-voorbeelde, vergelyk pad, lug, spoor en water op ses kriteria, en gee die voordele en nadele van elk

Kerninhoud · Wat toerisme is: inkomende, uitgaande, plaaslike, streeks- en internasionale toerisme

Toerisme is mense wat weg van hul gewone huis, werk en daaglikse omgewing reis, vir ontspanning, sake of ’n ander doel, saam met die bedryf wat hulle op pad versorg: vervoer, akkommodasie, kos, attraksies en gidsdienste. Wanneer ’n vraag vra “Wat is toerisme?”, gee albei helftes: die reis en die bedryf.

Die verskil maak saak vir die bedryf. ’n Toeris wat oornag, betaal vir ’n bed, etes, vervoer en aktiwiteite, so een nag êrens is vir plaaslike besighede baie meer werd as een middag. Dis hoekom die definisie nagte tel.

Toerisme kry op twee maniere ’n naam: volgens waarheen die reis gaan (plaaslike, streeks- en internasionale toerisme) en volgens watter kant toe dit wys (inkomende en uitgaande toerisme). Elke naam word uit een land se oogpunt gegee. In hierdie gids is daardie land Suid-Afrika.

• ’n Gesin van Windhoek vlieg vir ’n vakansie na Kaapstad: inkomende toerisme (hulle kom Suid-Afrika binne) en streekstoerisme (Namibië is in ons streek).
• ’n Kimberley-gesin ry Kaapstad toe: plaaslike toerisme. Die reis verlaat nooit die land nie, hoeveel dae dit ook al neem.
• ’n Suid-Afrikaanse paartjie vlieg na Londen: uitgaande en internasionale toerisme.

Kerninhoud · Waarom mense reis: redes, behoeftes, voorkeure en verwagtinge

Niemand reis sonder rede nie, en die rede bepaal wat die toeris koop. Die redes wat die KABV lys, lei reguit na die tipes toeriste verder in hierdie onderwerp:

• Ontspanning en rus: ’n vakansie, ’n uitspan, tyd saam met die gesin
• Sake: vergaderings, konferensies en werkreise
• Besoek vriende en familie: die mense is die rede
• Gesondheid: behandeling, herstel of ’n spa-naweek
• Opvoeding: studie, ’n skooltoer of ’n uitruiling
• Godsdiens, kultuur, sport en avontuur: ’n pelgrimstog, ’n fees, ’n wedstryd of ’n uitdaging
• Inkopies: goedere koop wat goedkoper is of nie tuis beskikbaar is nie

Sodra ’n toeris besluit het om te gaan, bepaal drie dinge wat hulle sal kies. Hulle klink eenders, so leer die verskil.

Probeer dit. Mnr. Naidoo, ’n afgetrede onderwyser van Durban, bespreek ’n toerbusreis. Hy vra vir ’n sitplek naby die toilet weens ’n mediese toestand, sou eerder by die venster sit, en verwag dat die bus skoon sal wees. Die sitplek naby die toilet is sy behoefte, die venster is sy voorkeur, en die skoon bus is sy verwagting.

Kerninhoud · Tipes toeriste: die lys van besoek vriende en familie (VFR) tot gapingsjaar

Die KABV noem vyftien tipes toeriste. ’n Tipe word bepaal deur die hoofdoel van die reis, en ’n eksamenvraag gee jou ’n leidraad, ’n plek of ’n aktiwiteit om dit uit te lees. Leer elke tipe saam met sy leidraad.

Vyf pare tipes word maklik verwar. Maak dit nou seker, want ’n vraag het dikwels een van elk in dieselfde advertensie weggesteek.

Advertensies is geskryf om die tipe binne-in die aanbod te versteek. Een advertensie kan by meer as een tipe pas, omdat dit meer as een leidraad bevat. Lees die drie advertensies, en gaan dan die lesing hieronder na.

Kerninhoud · ’n Toeristeprofiel saamstel

’n Toeristeprofiel is ’n kort beskrywing van die persoon wat reis. Maatskappye gebruik dit om te besluit wat om aan te bied, en ’n eksamenvraag gee jou ’n storie en ’n tabel om in te vul. Die opskrifte verander nooit; die antwoorde kom uit die storie.

• Ouderdomsgroep en geslag
• Nasionaliteit (of land van verblyf)
• Beroep en inkomste of begroting
• Reis saam met: alleen, as ’n paartjie, met die gesin, in ’n groep
• Doel van die reis en duur van die verblyf
• Behoeftes, voorkeure en verwagtinge

Drie reëls vul die tabel sonder om punte te verloor. Gebruik net wat die storie vir jou sê, en skryf die feit, nie ’n raaiskoot nie. Waar ’n opskrif nie genoem word nie, werk dit uit ’n leidraad uit: ’n verpleegster verdien ’n beskeie salaris, ’n “beperkte begroting van R9 800” is ’n begroting, en “’n besige werk” dui op ’n sake- of ontspanningsonderbreking. En pas die doel van die reis by een van die vyftien tipes.

Die storie agter dit. Thandi (29), ’n verpleegster van Gqeberha, het ná ’n harde jaar genoeg gespaar om haar suster en twee vriendinne vir ’n week kus toe te neem. Hulle wil ’n kothuis hê waar hulle self kan kook, ’n stil strand en geen stres nie. Bedek nou die regterkantste kolom en vul ’n profiel in vir ’n ander reisiger:

Mnr. Pieterse (64), ’n afgetrede boer van Bloemfontein, gaan met sy vrou Durban toe om sy kleinkinders te besoek. Hulle het ’n grondvloerkamer nodig en beplan om af te ry.

• Ouderdomsgroep en geslag: ouer as 60, manlik; nasionaliteit: Suid-Afrikaans
• Beroep: afgetrede boer; reis saam met: sy vrou
• Doel: besoek vriende en familie (VFR); behoefte: ’n grondvloerkamer; vervoer: eie motor

Kerninhoud · Soorte vervoer: pad, lug, spoor, water en buitengewone soorte vervoer

’n Soort vervoer is die manier waarop ’n toeris van een plek na ’n ander kom. Die KABV groepeer dit in vier hoofgroepe en ’n vyfde vir die ongewone soorte. Leer die groep en die voorbeelde, want ’n prentvraag wys jou die voertuig en vra vir sy soort.

’n Paar voorbeelde verdien elk ’n sin. ’n Langafstandbus is ’n bus vir lang reise met bagasieruimte; ’n pendelbus ry ’n kort, vaste roete, soos lughawe na hotel. ’n Metertaxi hef volgens die afstand op sy meter, terwyl ’n minibus taxi ’n vaste roete volg en ’n lae tarief per sitplek hef. ’n Helikopter kan byna oral opstyg en word vir toeristevlugte oor mooi landskap gebruik; ’n mikrolig is ’n baie ligte vliegtuig vir baie min mense. ’n Tram ry op spore deur stadstrate. ’n Gehuurde boot word vir ’n groep gehuur, en ’n seiljag is ’n seilboot, gewoonlik klein.

Kerninhoud · Soorte vervoer vergelyk: gerief, koste, veiligheid, kapasiteit, spoed en betroubaarheid

Die KABV vra jou om pad, lug, spoor en water op ses kriteria te vergelyk. Weet wat elkeen beteken voordat jy iets gradeer.

Kerninhoud · Voordele en nadele van die verskillende soorte vervoer

Elke voordeel en nadeel is een van die ses kriteria in vermomming. “Goedkoop” is koste, “kan honderde dra” is kapasiteit, “deur weer vertraag” is betroubaarheid. Gebruik dit om jou antwoorde te sorteer en om ’n tweede punt te vind wanneer jy vassit.

Wanneer ’n vraag sê “bespreek die voordele”, is een woord nie genoeg nie. Gee die voordeel en voeg die rede in dieselfde sin by: “Lugreis is die vinnigste, so ’n sakereisiger spaar ’n hele dag.” Twee sulke sinne verdien die punte van ’n vierpuntvraag; ’n lys enkelwoorde nie.